Federalism in the Philippines?

Usap-usapan ngayon hindi lang sa mga sulok ng Pilipinas kundi maging sa ibang bansa ang kontrobersyal na GRP-MILF Memorandum of Agreement on Ancestral Domain at ang plano ng gobyerno na baguhin ang sistema ng pamahalaan tungo sa Federalismo para maisaayos ang mga gulo sa Mindanao.

Hindi kasi tanggap ng mga kapatid nating Muslim, mga lumad, at iba pang mga tribu sa Mindanao at sa iba pang bahagi ng ating bansa ang imperyal na pamamahala ng gobyerno sa Maynila, kaya naisip ng ilang mga pulitiko at mga sektor na nagnanais na maayos na ang gusot sa Mindanao ang Federalismo.

Sa Federalismo, magkakaroon ng kontrol sa kanilang pamahalaan ang iba’t ibang rehiyon sa Pilipinas, lalo na ang rehiyon ng Mindanao na matagal nang sinisingil mula sa gobyerno ng mga kapatid nating Muslim.

Pero ano nga ba talaga ang Federalismo? Ang ibig sabihin nito ay ay pagkakaroon na ng mga hiwalay na estado o regional government, mapupunta na sa bawat rehiyon ang kontrol sa kanilang ekonomiya at pulitika nang hindi na maaaring pakialamanan ng sentrong pamahalaan sa Maynila.

Maganda ito para sa Mindanao kung saan napakalaki ng ekonomiya roon lalo na sa larangan ng agrikultura, minahan at iba pang mga industriya. Ganoon din para sa mayayamang rehiyon gaya ng Metro Manila, Calabarzon at iba pa.

Subalit para roon sa mahihirap na rehiyon gaya ng probinsyang Samar-Leyte, ang parte ng Pilipinas na pinakamahirap sa bansa at iba pang katulad nito ay siguradong talo sa sistemang Federalismo.

Sa sistemang Federal kasi, trabaho na ng regional government ang mangolekta ng buwis mula sa mga negosyo at taumbayang nasasakupan nito. Paanong makapag-uumpisa ng maganda ang mga mahihirap na rehiyon kung wala nang perang manggagaling sa pamahalaan sa Maynila? Alangan namang ang mga buwis na ibinabayad ng mga mamamayan ng Maynila eh gagamitin pa rin para sa mga taga-Mindanao kapag kanya-kanya na ang sistema ng pamamahala.

Isa pang mahirap gawin sa ilalim ng sistemang Federal ay paano palalakasin ang kuturang Pilipino bilang kabuuan at hindi lamang bilang mga Ilokano, Bikolano, Cebuano, Tagalog, Waray at iba pa?

Sa totoo lang, ang kulturang pambansa ang pinakamahirap na isaayos sa ganitong sistema. At dahil dito ay marami ang natatakot na sa ganitong padalus-dalos na kilos at pagpapasya ay lalo lamang mapapabilis ang pagkaka-hiwalay-hiwalay ng Pilipinas gaya ng pagkakahati sa isang pie.

Ngunit para sa mga sakim sa kapangyarihan, gagawin nila ang lahat para sa kanilang pansariling ambisyon kahit pa ikasira ng bansa.

13 comments:

Juxydizzer said...

kapatid, sasagutin kita sa aking blog: http://federalist-filipino.blogspot.com/

mabuti itong may maayos tayong diskurso. salamat.

PinoyAko said...
This comment has been removed by the author.
PinoyAko said...

Ibig sabihin, Sa bawat regional government ay mayroong pinaka-mataas na mamumuno?
Ano po ang tawag sa taong 'yon?

bim bim said...

Governor ang magiging pinaka makapangyarihan sa isang rehiyon or state s pamahalaang Federalismo.Siya ang magkakaroon ng karapatan n mangolekta ng taxes s isang rehiyon at may karapatan din ciang magpatuapd ng sariling batas s mga nasasakupan.

Anonymous said...

Hindi ba pwedeng bago ipatupad ang sistemang federalismo eh maglaan muna ng budget na naayon sa antas ng estado ng lugar? Kumbaga bago sila magkanya kanya e tulungan munang magkaroon ng sapat ng budget yung mahihirap na parte saka isakatuparan yung sistema na yan? Para hindi lugi yung mahihirap na lugar. Kung titignan at susuriin eh 50-50 kapag isinakatuparan yan. Maaaring umunlad ang ibang lugar na kung saan eh maganda yun, pero paano kung hindi umulad ung ibang mahihirap na lugar? ang mangyayari dahil nasa pinakamataas ng opisyal sa rehiyon na yan nakasalalay ang pagpaplano para paunlarin nila yung lugar nila db? kung ang lugar na yun ay mahirap pero halimbawang maabunga saa agrikulturaa hndi imposibleng lumago kung magfofocua sila dun db?

Gerald Yanson said...

Ano po ang maging trabaho ng Presedent o hanggang saan ang maging kapangyarihan nia kung may kanya-kanya nang namumuno sa bawat city o probinsya?

Gerald Yanson said...

Ano po ang maging trabaho ng Presedent o hanggang saan ang maging kapangyarihan nia kung may kanya-kanya nang namumuno sa bawat city o probinsya?

Anonymous said...

Sa gobyernong federalismo. Tatanggap parin ba ang mga Congressman/Congresswoman sa bawat rehiyon ng budget mula sa kongreso?

Anonymous said...

siguro. Presidente parin naman sya. hawak nya parin ang lahat at may kakayahang mag patupad ng mga gusto nya.
pero siguro ang papel nya dito e. Consultant

elino camata said...

ask q lng po,s pgkkron ng knya knyang pmmhala s bwt state nd p dn po b mwwla ang kpngyrihan ng pangulo s pgkontrol ng pmmlkad ng cnumang mmumuno s pmhlaang federalismo lalo n kung ito ay nd naaayon s batas o wla n s lugar ang pmmhala ng isng lider s knyng lugar?

Anonymous said...

Hindi po ba pwede Na ,,,ang mga probinsyang mahihirap ay sasakopin nalang ng mas nkakaangat Na probinsya.hal. Cebu,sasakopin po ang Leyte if ever maisakatuparan ang federalismo?

Unknown said...

Maganda sna yun kaso macocontrol parin kaya ng presidente kung sakali governor n mamuno s kada region?

Laura Hood said...

Siguro yung presidente natin ay magiging taga-sigurado kung umuunlad ba talaga ang isang rehiyon. Halimbawa yung mga governors yung naitalaga bilang maging lider sa isang rehiyon, yung mga pagbabago na magaganap sa isang rehiyon(pag-unlad o pagbaba ng ekonomiya ng isang rehiyon) yung irereport sa presidente para mabigyan ng kaukulang aksyon sa naganap na pagbabago. Kasi yung federalismo para sa akin ay pagbibigay ng kapangyarihang mamuno sa isang may potensyal na lider para matulungan ang gobyerno para mapalawig ang kaunlaran ng ekonomiya ng isang bansa. Tsaka para hindi na manggagaling pa sa presidente yung mga hakbangin na kailangan gawin ukol dun sa mga sakaling isyu dahil kaya na ng naitalagang lider ang pagpapatakbo ng mga nasasakupan niya. May presidente pa rin naman tayo sa federalismo, kumbaga sya ang leader of the leaders. May kapangyarihan pa rin sya sa buong bansa pero kung kinakailangan lang at kung may mabigat na isyu na dapat tugunan...


Sarili ko lang pong pagkakaintindi yan tungkol sa federalismo, pasensya na kung may mali.