Showing posts with label bicol. Show all posts
Showing posts with label bicol. Show all posts

Tuwing Umuulan

Summer ngayon pero tatlong araw nang umuulan. May bagyo raw kasi sabi nung taxi driver na nasakyan ko kahapon.

Ayoko ng ulan. Lalong lalo na ang marinig ang pagpatak nito.



Kinakabahan ako kapag naririnig ko ang patak ng ulan sa aming kalawanging bubungan. Kinikilabutan ako lalo na kapag may kasama itong kulog at malakas na hangin. Pakiramdam ko, magugunaw na ang mundo. Nagsasalimbayan sa aking gunita ang mga eksenang nabasa ko sa Bibliya noong ako ay nasa elementarya pa lang. Lalo pa akong natatakot ako kapag madilim ang paligid dulot ng makapal na ulap-ulan. Pakiramdam ko kapag umuulan ay hindi ko na masisilayan ba ang maliwanag na bukas.


Ayoko ng ulan.


Pinapalungkot ako ng pagluha ng kalangitan. Maraming mga masasama at masasakit na alaala ang hatid sa akin ng pag-ulan. Umuulan noon nang umuwi kami sa Bicol ng mga kapatid ko pagkatapos maghiwalay ang aking mga magulang noong ako ay anim na taong gulang. Humahampas ang malakas na alon sa sinasakyan naming bangkang de-motor habang tahimik akong lumuluha dahil mapapalayo ako sa tatay ko. Papa's boy kasi ako, madalas kaming naglalaro noon ng aking mahal na ama. Nasa tabi niya ako lagi kahit nag-iinuman pa sila ng mga kabarkada niya. Palagi niya rin akong iniaangkas sa kanyang likuran kapag namamasyal kami ng buong pamilya. Tatlo kaming magkakapatid at ako ang panggitna. Paborito ng aking mga lolo at lola sa ama ang aking kuya kaya mas madalas sa kanila ang kapatid ko. Babae ang bunso namin, at siya namang laging inaasikaso ng nanay ko dahil nag-iisang babae. Kaya naging mas malapit ako sa tatay ko. Dalawampung taon na ang lumipas at hindi ko na maibabalik pa ang nakaraan.


Napapaluha ako kapag umuulan. Alam ko kasing iyon ang pagkakataon upang ako naman ay umiyak. Ilan lamang ang nakakaalam ng aking tunay na saloobin. Marami sa mga taong nasa paligid ko ay masayahin ang pagkakakilala sa akin. Iyon naman kasi talaga ang ipinapakita ko sa kanila. Saka ayoko rin kasi ang maging malungkot, eh ganun na nga ang buhay ko, 'di ba? Dapat kung may lungkot, may saya para balanse.

Part-Time Job: Masahe

Hindi ko maintindihan kung bakit talagang malakas ang dating sa akin ng mga naka-unipormeng puti – mga doktor at nars, mga seaman, at lalo na ang mga guwardiya. Sa lahat ng mga ito, pinakakomportable akong nakikisalamuha sa mga guards dahil ilan sa aking mga tiyuhin ay guwadiya rin ang trabaho o naging guwardiya sa tanang buhay nila. Basta mga guards na nakaputi (ayoko ng naka-asul na uniporme pero okay lang 'yung blue pants) nagkaka-interes akong makipag-usap sa kanila at kadalasan, nakikipag-flirt. Unang-una kong tinitingnan ang kanilang umbok sa pantalon na talagang mga kakaiba. Alam kong peke ang iba pero nakakapag-init pa rin kung tingnan.

Karaniwang sa mga guwardiya sa malls ako nagpapasasa ng tingin pero maraming mga guwapong guards sa campus namin. Nagpalit na kasi ng agency ang administrasyon at iilan lamang sa mga dating guwardiya (na matatanda na) ang na-absorb ng bagong kumpanya. Sa mga bagong guards na ito, kakaiba ang karisma ng isa sa mga nakatoka sa main library. Mestisuhin, mat yaas na 5'9, at maganda ang hubog ng katawan lalo na nag maumbok ng puwet na siyang weakness ko sa mga lalaki. Basta iba ang dating niya sa akin. Mas matanda siya sa akin nang dalawang taon, 25 na siya. Bokal ang tawag sa kanya dahil pagiging kalbo niya na nagpadagdag lalo sa kanyang appeal dahil nagmukha siyang ari ng lalaki. Binata pa siya at mukhang killer ng mga kolehiyala at baklang estudyante. Kadalasan siyang panggabi.

Graduating na ako ngayong semestre at kaya lagi akong nagbababad sa library dahil sa aking tesis. Madalas ay inaabot ako ng oras ng pagsasara sa libaray na alas-diyes ng gabi. Sa dalawang linggo pa lang na pagbabanatay ni Bokal ay kilala na niya ako. Lagi niya akong binabati at minsan ay kinakausap pa ako. Malutong na “Sir” pa nga ang tawag niya sa akin. Hindi ko siya mapakiharapan nang husto noong una dahil sa pagiging abala ko sa unang draft ng aking tesis. Subalit nang lumuwag na ang aking iskedyul ay nagawa ko nang makipagkuwentuhan at makipaghuntahan kay Bokal. Alex pala ang tunay niyang pangalan. Tubong Ilokos. Bunso raw siya sa tatlong magkakapatid at siya na lang daw ang walang asawa. Nakikituloy muna siya sa bahay ng ate niya sa Caloocan.

Hanapan mo naman ako ng mapapangasawa. Ngek! Ikaw kaya maghanap kasi ikaw naman ang makikisama. Hindi ako magaling maghanap. Laging palapak ang nakukuha ko. Bakit naman palpak? Niloloko lang ako at iniiwan. Ay, kawawa ka naman pala. Siguro masyado kang mabait sa kanila. Siguro nga. O, baka naman kabaligtaran. Baka may ginawa kang mali kaya ka iniwan. Hindi, ah. Masarap nga akong maamahal, e. Baka naman nasakal o kaya nagsawa. Ganun ba ;yun? Parang andami mong alam tungkol sa pakikipagrelasyon, a. Kasi may girlpre ako. Tatlong taon na kami at marami na kaming napagdaanan. Matagal na pala kayo. Buti hindi ka nagsasawa? Hmmm. Medyo. Pero mahal ko, e. Siya ang gusto kong maging ina ng mga magiging anak ko. Buti ka pa at meron na. Refer mo naman ako sa mga kakilala mo. Nasa Canada nga, e. Nurse kasi 'yun. Patawa ka. Maaarte mga kakilala kong dalaga. Gusto nila ay 'yung edukado at may magandang trabaho. Iyong kaya silang buhayin nang maayos. Kaya ko naman. Ay, naku. Mahirap ang buhay ngayon. Magkano lang ba ang sahod niyo. 350 lang 'ata. May bawas pa. May iba pa akong pinagkakakitaan bukod sa pagiging guwardiya. Mayroon akong part-time job. Don't tell me, callboy ka? Joke lang. Gusto ko nga pero wala naman akong makuhang kustomer. Hahaha. Hindi. Malalaman mo rin. Sandali lang, ha. Magroronda muna ako. Okay lang, pauwi na rin naman ako. Sige, bukas na lang ulit.

Tuluyan na ngang lumabas si Bokal at nag-ikot sa gusali. Iyon ang unang pagkakataon na nagkausap kami nang maayos. Simula noon ay madalas na akong makipagkuwentuhan sa kanya. We talked anything under the sun, pati mga naughty topic ay hindi nakaligtas.

Sa Krus na Ligas ako umuuwi, sa isang boarding house. Isang two-storey house ang tinutuluyan ko. Sa baba nakatira ang may-ari at pamilya nito, sa taas naman ang apat na kuwarto at isang sala o tanggapan ng mga bisita. Apat kaming estudyante rito at puro mga lalaki, kanya-kanyang kuwarto. Bihira ko lang makausap ang mg aboardmates ko. Kung magkakasalubong man ay simpleng “hi” o “hello” lang. Walang pakialamanan kumbaga. Sabagay, mas mahaba pa nga ang oras ko sa labas ng bahay kaysa sa inilalagi ko sa kuwarto. Uuwi lang ako para matulog at maligo, sa labas ako kumakain. Mabuti na lang at student assistant ako sa kolehiyo namin, may pera akong panustos sa mga personal kong pangangailangan. Nasa Bicol ang parents ko at pareho sulang magsasaka kaya naiintindihan ko kung minsan ay hindi sila nakapagpapadala ng pera. Isa pa, maliit lang kasi ang allowance na natatanggap ko mula sa aking iskolarship na STFAP. Pasalamat na rin ako kahit papaano dahil sa rami ng inaplayan kong iskolarshipito lang ang kumuha sa akin bilang iskolar. Hindi naman kasi kagandahan ang aking mga grado. Ikaw ba naman ang maging working student, makakapag-aral ka pa ba nang mabuti? Kaya nga inabot ako ng pitong taon sa UP. Pero buti naman at magtatapos na ako ngayong semestre.

Isang araw nang Lunes, maaga akong umuwi sa boarding house. Masama kasi ang pakiramdam ko, para akong tatrangkasuhin. Humiga agad ako sa kama pagdating na pagdating ko. Wala nang hila-hilamos o bihis-bihis. Naka-medyas pa nga ako. Nag-uumpisa na akong managinip nang may kumatok sa kuwarto ko. Pupungas-pungas kong tinungo ang pinto. Si Aling Minda, ang landlady namin. May bisita raw ako, nasa sala. Nagtaka ako kasi wala naman akong alam na bibisita sa aking ngayong araw na ito. Kung klasmeyt ko man, magti-text muna 'yun. “Sino raw po?” “Ay, nakalimutan kong itanong. Lalaki,” tugon ni Aling Minda. “Sige po. Magbibihis lang po muna ako.”

Nagulat ako nang mapagsino ang aking unexpected visitor. Si Alex! Nakasandong-puti na hapit sa katawan at blue pants na maong. Humingi siya ng paumanhin dahil hindi niya ako nasabihan na pupunta siya rito sa boarding house. Day-off niya raw at galing siya sa katrabaho niyang nakatira malapit dito. Tinanong ko siya kung paano niya nalaman ang tinutuluyan ko. Nabanggit ko raw dati. Hindi ko na matandaan na sinabi ko nga sa kanya. Hindi niya raw alam niya raw ang lugar na ito at hinatid lang daw siya ng kasamahan niya sa trabaho. Nahalata niyang wala ako sa mood at parang nanlalambot. Sinabi kong masama ang aking pakiramdam. Nag-sorry ulit siya. Sinabihan niya akong marunong siyang magmasahe. Epektib daw ang relaxation massage sa taong may sakit. Biniro ko siyang baka gumaling nga ako sa masahe niya. Umoo naman ang lekat. Natawa kami pareho. Sinabi kong dadaanin ko lang sa gamot.

Bigla ba namang umikot ang paningin ko. Napayuko ako. Napatayo sa kanyang kinauupuan si Alex at inalalayan ako. Ano raw bang nangyari. Sabi ko nahilo ako. Sinabihan niya akong pumasok na sa kuwarto at magpahinga. Sumunod naman ako. Subalit pagtayo ko ay nawalan ako ng balanse. Maagap akong nasalo ni Alex. Inalalayan niya ako papuntang kuwarto. Ambango niya! Nagustuhan ko ang banayad na paghawak niya sa aking baywang. Lalong nag-init ang pakiramdam ko. Hindi ako umiimik habnag akay ni Alex. Mabuti na lang at wala pa ang mga ka-boardmate ko. Si Aling Minda naman ay nasa ibaba na. Sabagay, puwede namang magpapasok ng bisita sa kuwarto. Ang mga ka-boardmate ko nga nagpapatulog pa ng ibang tao sa kanilang kuwarto.

Pagdating sa pinto ng kuwarto ay sinabihan ko si Alex na kaya ko nang maglakad. Pero hindi niya ako binitiwan. Hinayaan ko na lang siya. Kinapa ko ang switch ng ilaw pero pinigilan ako ni Alex. Nakabukas naman ang aking study lamp sa ibabaw ng study table kaya sapat na ang liwanag para makita niya ang aking kama. Hinatid niya ako hanggang sa kama. Inalalayan niya ako sa paghiga. Tinanong kung uminom na ako ng gamot. Umiling ako. Pero sinabi kong may gamot ako sa drawer ng study table. Hinila niya ang drawer, kinuha ang gamot. Kumuha rin siya ng tubig at pinainom sa akin ang gamot. Umupo siya sa gilid ng kama at pinagmasdan ako habang umiinom ng gamot. Inilapag niya sa study table ang baso saka nuli akong tinitigan. Hindi ako makatingin sa kanya. Nahihiya ako at parang may nararamdaman akong may mangyayaring kakaiba ngayon. Mayamaya'y kinuha niya ang kaliwang palad ko, dahan-dahang minasahe. Pagkatapos ay iyong sa kanan naman. Tinanong niya ako kung ano ang nararamdaman ko. Medyo okay na, sabi ko pero hindi pa rin ako tumitingin sa kanya.

Mainit, sabi niya. Binuksan niya ang electric fan at itinutok sa kanya dahil bawal sa akin ang malamigan. Hinubad niya ang kanyang sando at pantalon, naka-shorts na lang siya. Nataranta ako. O, ano'ng ginagawa mo? Naghuhubad, mainit masyado, e. Napasulyap tuloy ako sa hubad niyang katawan. May manipis na balahibong nakagapang sa kanyang matipunong dibdib at sa puson. Napalunok ako. Para na akong nagdidileryo. Pinkish ang kanyang mga nipol na may kaunting balahibong nakapalibot sa mga ito. Dumako ang paningin ko sa kanyang umbok na natatabunan ng kulay gray na shorts. Ipinikit ko ang aking mga mata pero ang katawan ni Alex ang nakita ko.

Naramdaman ko na lang na umakyat sa braso ko ang kanyang pagmamasahe. Tumungo sa aking balikat, sa leeg. Gustung-gusto ko ang ginagawa niya kaya nanatiling nakapikit ang aking mga mata. Pumailalim sa aking ulo ang kanyang kamay. Nakiliti ako kaya napagibik ako. Ay, sori. May kiliti ka pala diyan. Okay lang.

Gumaan nga ang aking pakiramdam sa pagmamasahe ni Alex. Ito siguro ang tinatawag nilang touch therapy. Pero nanatiling mainit ang pakiramdam ko. Naramdaman kong umusad palapit sa akin si Alex. Napadilat ako. Nakita ko ang papalapit niyang mukha at dumampi ang kanyang mga malalambot na labi sa aking mga labing nanunuyo. Mabango ang kanyang hininga. Naramdaman ko ang init na sumisingaw mula sa kanyang katawan kahit pa bumubuga ang electric fan. Napabuntung-hininga ako. Napahawak ako sa likod niya, humaplos doon ang aking mga kamay. Dumiin ang paghalik ni Alex. Pilit na binuksan ng kanyang dila ang nakasara kong mga labi kaya pinagbigyan kong makapasok. Nag-espadahan ang aming mga dila.

Kumalas si Alex sa pagkakahalik, tumayo. Ibinaba niya ang kanyang shorts. Nanuyo ang aking lalamunan habang nakatingin sa kanya. Sumulyap siya sa akin, sabay ngiti nang nakakaakit. Kulay itim ang kanyang brief, T-back. Natawa ako kasi pareho pala kaming nakasuot ng T-back. Paborito niya raw ang ganung klaseng brief dahil sexy raw ang pakiramdam. Umupo siya sa gilid ng kama. Tinanong ko kung anong tatak ng brief niya. Tingnan ko raw kaya tumayo ulit siya at lumapit sa akin. Tiningnan ko ang tag sa likod.

Hindi ko makita ang tatak dahil nahihirapan akong yumuko. Hinatak ko siya para umikot kaya napadikit siya sa akin. Tumama ang kanyang umbok sa mukha ko. Para akong nalasing sa amoy niyon. Binasa ko ang tatak, Hanford. Matigas na ang nasa loob ng brief. Inamoy ko pa lalo ang brief niya, malinis at mabango. Napakapit siya sa balikat ko at idiniin ang kanyang harap sa aking mukha.

Inumpisahan na niya akong hubaran ng pang-itaas. Hinaplos niya ang aking batok na lalong nagpanginig sa akin. Humiga ulit ako at umupo naman siya sa tabi ko. Hinagod niya ang dibdib ko pababa sa tiyan. Paakyat ulit sa tagiliran tuloy sa kilikili kong walang buhok. Kinilig ako.

Tumigil siya at sinabing gawin ko raw sa kanya ang ginawa niya sa akin. Humiga siya sa tabi ko. Umupo naman ako sa kama. Bumaba ang aking ulo patungo sa kanyang pinkish na mga nipple. Dinilaan ko ang mga iyon at banayad na kinagat-kagat. Napaliyad siya. Ang sarap, 'tol. Ang galing mo.

Isubo mo ang akin. Bulong niya habang dinidilaan ang tainga ko. Hindi ako marunong, sabi ko. Tuturuan kita. Bumaba ulit ang aking halik sa katawan niya. Pinagsawaan ko muna ang nipples at kilikili niya. Hanggang marating ko ang kanyang bukol na super tigas na. Basa ang kanyang brief ng pre-cum. Dinilaan ko ang umbok niya. Kinagat-kagat ko. Lalong tumigas ang nasa loob at pumitlag pa. Dahan-dahan kong hinubad ang kanyang brief.

Nanuyo ang aking lalamunan nang matambad sa akin ang ganap na kahubdan ni Alex. Sinulyapan ko siya. Tumango siya at kinuha ang aking mga kamay. Ipinahawak niya sa akin ang kanyang kaangkinan. First time kong makahawak ng ari ng iba, lalo na ng kapwa ko lalaki. Wala pa akong karanasan sa pakikipag-ulayaw sa kaparehong kasarian. Pero nakapanood na ako ng M2M film kaya alam ko kung paano gagawin. Masuyo kong hinawakan ang pagkalalaki niya at marahan ko itong pinisil. Inamoy ko ito, magkahalo ang amoy ng pawis at sabong mabango na lalo lamang nagpaulol ng aking pagnanasa. Gusto ko mang tingnan ang kabuuan nito subalit nahaharangan ni Alex ang liwanag na nagmumula sa study lamp. Dinilaan ko ang ulo. Napaungol si Alex. Manamis-namis ang kanyang pre-cum. Marahil dahil sa hindi siya naninigarilyo. Naglakbay ang aking dila sa katawan nito. May kalakihan ito kaya kinabahan ako kung makakaya ko bang isubo ito nang buong-buo. Para akong nagsisilindro sa ginagawa ko, ginagaya ko lang ang napanood ko.

Akala ko ba hindi ka marunong? Tanong niya. Hindi ako umimik, patuloy lang ako sa aking ginagawa. Mula sa katawan ay dumako ang aking dila sa kanyang punlayan. Isinubo ko ito at sinipsip na parang santol. Napalakas ang ungol ni Alex. Kasabay nito ay abala ang aking kamay sa pagpapala ng kanyang kaangkinan.

Mga ilang minuto rin kaming nagtagal sa ganoong set-up. Nangalay ako. Nakakapagod rin pala. Pagod ka na ba? Oo. Sige, dapa ka. Alam ko na ang gusto niyang mangyari. Takot ako. Anlaki ng iyo, baka hindi ko makaya. Maliit lang 'to. Makakapasok ito nang maayos. May baby oil ka ba? Oo, nasa drawer. Kinuha niya ang baby oil at ibinigay sa akin. Ikaw na ang maglagay. Magkahalong kaba at excitement ang nadarama ko.

Pinaluhod niya ako at itinapat ang kanyang alaga sa aking likuran. Dahan-dahan niya akong pinasok sa likod subalit ayaw talagang pumaloob. Sinubukan niya ulit, pumasok ang ulo. Napagibik ako sa sakit. Parang may napunit na harang sa aking butas, mahapdi. Napaaray ako. Okay ka lang ba? Tanong niya. Masakit, sabi ko.

Pinahiga ko siya sa kama. Nabasa ko kasi sa isang artikulo na mas madali ang pagpasok kung ang may butas ang gigiya nito. Nilagyan ko pa ng oil ang kanyang bahagi at itinutok ko iyon sa aking likuran. Marahan ko siyang inupuan at tuluy-tuloy na pumasok ang kanya. Hindi nga masakit ang ganitong sistema. Bumilis ang aking pagtaas-baba at sinabayan niya rin ito ng pagkadyot. Mayamaya ay para na siyang hinahabol sa bilis. Naramdaman kong parang lalong lumaki at tumigas ang kanya. Alam kong lalabasan na siya kaya pinigilan ko siya.

Bumalik kami sa dating posisyon. Lumuhod ulit ako at saka niya ulit ipinasok ang pagkatigas-tigas niyang pagkalalaki. Wala na ang sakit at kakaibang sensasyon na ang aking naramdaman. Parang lumuwang ang butas ko. Bigla niyang idiniin ang kanyang harap sa aking likuran. Naramdaman ko ang mainit na likido sa loob ng aking butas. Nanlulupaypay kaming nahiga pareho. Ilang saglit pa at ang aking bahagi naman ang kanyang inasikaso. Itinaas-baba niya ang kanyang kamay hanggang makaraos din ako. Hinila ko ang dulo ng bed sheet upang ipamunas.

Naghalikan ulit kami. Marahan kong kinagat ang kanyang mga labi. Nagkatawanan kami sabay sabing “Ang libog mo!” Naikuwento rin niya na ang sinasabi niyang part-time job niya ay ang pagmamasahe at home service raw niya ginagawa.

Iyon na ang simula ng madalas niyang pagpunta sa boarding house hanggang maka-graduate ako at umuwi na sa Bicol. Nagti-text pa rin kami sa isa't isa at sinabi niyang nag-asawa na siya. Nag-break na rin kami ng girlfriend ko kasi ipinagkasundo siya ng parents niya na ipakasal sa isang Canadian para maging citizen doon. Sa ngayon ay ini-enjoy ko ang pagiging single at masaya akong nagtatrabaho bilang HR personnel sa isang malaking kumpanya dito sa Bicol. Ako ang nagka-conduct ng mga interview sa mga aplikante at marami akong naging mga sexcapades sa mga guwapong nag-aplay sa amin. Hanggang sa muli.

Minalabac: Physical and Biophysical Resources

LOCATION

The Municipality of Minalabac is located in the island of Luzon, in the Bicol Peninsula. It is one of the thirty-five (35) municipalities in the Province of Camarines Sur and one of the ten (10) municipalities in the First District. There are four congressional districts in the province.

This is more than 400 kilometers by bus from Metro Manila. This can be reached by plane, deplaning at more proximate airport, the Naga Airport, situated at the Municipality of Pili, by traveling partly through Naga City and Municipality of Milaor.

The geographic location of the Municipality of Minalabac is between latitude 123o 8o to 123o to 16` longitude 13o 35` to 13o 24`. Its latitudinal locations are 123o 8` and 123o and 12`. Proximately it is in the west central part of the province.

The Municipality of Minalabac is 7 kilometers away from Naga City with a total land area of 14,506.2602 hectares. It is merely 2.75 percent of the total land area of Camarines Sur.

The distinctive boundaries of Minalabac are: on the north by the Municipality of Milaor, on the southeast by the Municipality of Bula, northeast by the Municipality of Pili, southwest by the wide span of the seawater of Ragay Gulf and on the northwest of the Municipality of San Fernando.

The municipality has twenty-five (25) barangays and seventeen (17) of those or 68% are included in the subproject proposed implementation areas. These are: Bagolatao, Bagongbong, Baliuag Nuevo, Baliuag Viejo, Hamoraon, Hobo, Irayang Solong, Magadap, Malitbog, Manapao, Mataoroc, Sagrada Familia, Salingogon, San Antonio, San Jose, Tariric and Timbang.


WEATHER DATA

Climate Type

The type of climate in the whole Municipality is tropical and it is directly influenced by the existence of the mountains, valleys and flat areas. Based on the climatic classification, Minalabac is included in the second type. The position of the islands, plus the air current that affects the area defines its climatic condition.

The air systems produce distinctive variations in the climate together with topography. These air streams are the northeast monsoon which prevails from October to March and brings significant amount of rainfall, the southwest monsoon which affects the area during the southern hemisphere winter from May to October and causes the warm and humid air with increasing rate of rainfall, and the trade winds which prevails during April and May and raises the temperature significantly.

The mean monthly temperature at Pili, Camarines Station ranges from 20.3°C in January to 23.7°C. The relative humidity is generally high and fluctuates very slightly throughout the year.


Meteorological Data

Rainfall (Hydrology)

The average annual rainfall is 1,271.80 millimeters or a monthly average rainfall of 21.196 millimeters in 60 months period.

There is an annual average rainy days of 98.4 and a monthly average of 8.2 days in 60 months period. An annual average maximum rainfall of 454 millimeters or a monthly maximum rainfall of 37.833 millimeters.

The highest recorded rainfall of 434 millimeters (ml) was in month of November, 2004. The least recorded rainfall is 1 ml, recorded in January 2003. The highest number of rainy days was recorded on October 2001, with 20 rainy days.


Wind Speed

The municipality has no pronounced wind speed such as gustiness to strong ones. Strong or gusty winds occur during typhoons or typhoons hitting the area. Mild winds happen regularly.

Further, the Philippine Atsmospherictronomical Geo-Pphysical Astronomical and Scienceervices Administration (PAGASA) Pili Station, recorded and observed an average wind speed ranging from minimum of 1.8 m/sec to a maximum 95.3 m/sec.


Temperature

The area, classified as type 2 climate, has pronounced cold and hot temperatures. Hot temperatures are more felt during summer session. This is extended and more heightened, if the El Niño phenomenon occurs. La Nina provides pronounced and heavy downpour or rains, beyond its normal occurrences. Cold temperatures normally extend to the month of February, due to the Siberian frostiness reaching the country.

The mean monthly temperature, as recorded in Pili station ranges from 20.3°C in January to 23.7°C. The mean annual temperature is 22.2°C with the average maximum temperature of 23.2°C and the average minimum temperature is 21.5°C.


LAND FORM

The Municipality has a unique land form characteristics. The upland and coastal barangays are straddled on the part of the Cordillera mountain ranges. The structure or geology of the area is with an average top soil of 15 centimeters thick; then the sub-structure is of calcareous clastics weathered to light clayey to light brown sandy soil. The clayey layer ranges in thickness from 45 to 75 centimeters. The light brown sandy soil measures about 0.6 meters to 2.20 meters. **

Going through the mountain and coastal areas, the top soil is ideal for rice farming. The sub-strata are more of clay soil composition and not suitable for high rise buildings. This area is susceptible to liquefaction.*** The meandering part of the Bicol River flows through this area. There are barangays, which land forms are consistent with soil structure to silt soil. These clusters of habitation are uniquely called Riverside Barangays. On the Area Development aspect, this is one of the lower part of the Bicol basin starts.

Across the Bicol River are generally the plain areas. The sub-structure is more stable than clayey. Basically, the lower sub-strata of the area are part of the foot of the dormant Mt. Isarog.


Subproject areas in particular, and the Municipality as a whole have this compendiums of unique features and characteristics.

__________
** Based on Antipolo Resettlement Study, MGB- DENR V, February 2005
*** Ground Settlement Susceptibility Map, Naga City Quadrangle, Map on Development of Mitigation Scheme to Geological Hazards Project, sponsored by United Nations Development Programme (UNDP) and ENR Shell Programme, DENR V study


Land Form Type

The Municipality has these unique land forms: plain, coastal, mountain, and riverside areas.

Plain areas constitute 9 barangays or 36% of the total number of barangays, this municipality. Coastal areas comprise by 4 barangays or 16%. Mountain areas have 3 barangays out of 25 or 12%. Riverside areas cover 9 barangays or 36%. See Table 1.1.3.21

The general characteristics of the municipality have distinct features. It has a mountain range. This is part of the Cordillera mountain ranges, which stretches up to North Luzon. This has the potential as water source. Data from the National Irrigation Administration - National Resources Water Council (NIA –NRWC) at this area has the potential of 20,000 liters per second ground water mining yield (GWM).

The plain area of the place is substantial, but is inundated by flood waters, during the La Nina of rainy seasons. This is further aggravated by flood waters, pouring in from, as far as the province of Albay.

This is 3.0 meters above the mean sea level (MSL) (NAMRIA map no. 3660 IV).

The Municipality is traversed by the meandering Bicol River that becomes an outflow of flood waters in the Basin Area, into San Miguel Bay.

Further, the land form of the municipality was altered by the construction of diversion channel for flood waters. This is part of a project of the defunct Bicol River Basin Development Program Office (BRBDPO). In terms of regional development, this area is classified as Area Development V.


WATER RESOURCES

Bodies of Water

The municipality has natural and artificial bodies of water. The scope and extent of these water bodies are indicated herein.

Bicol River, measuring approximately 17.25 kilometers, is one of the natural bodies of water that cuts through the Municipality. Cut – off Channel Number 4, which is 3.75 kilometers, is a man-made structure. This is a flood mitigating structure that reaches down to the Municipality of Milaor

Ragay Gulf, in the northwest, situates four barangays of the municipality in its fringes.

Municipal wide, there are seven (7) springs in various locations and one (1) sea which cover 4 barangays. There are also thirteen (13) creeks in the area within 18 barangays. However, some are still in good condition while others are in various stages of environmental degradation.


Water Use

1. Domestic

The forest lands of 891.4753 hectares (Table 1.1.8.2) and the mountain part of Minalabac; are part of cordillera mountain ranges. This has been identified as part of the aquifers in the area. Minalabac is part of the sub-area 1 covering 761 square kilometers. This produces a safe yield (SY) of 9,000 liters per second (lps) of water. The ground water mining yield (GWM) is 20,000 liters per second. Withdrawal discharge is density (WDD) is 25.60 liters per second.+

A plan for the institutionalization of Level III Water System inis being undertaken, by phase approach, by the Municipality and the Representative of the First District of Camarines Sur, the Department of Public Works and Highways (DPWH).

_________
+ Source: Groundwater Availability Map, National Water Resources Council –
National Irrigation Administration, (NWRB-NIA); Manila, Philippines



2. Irrigation

The Municipality has substantial sources of water for irrigation of the farmlands in the SPA. Aside from the direct assistance given by the Department of Agriculture, Regional Office No. V. These assistance are 461 shallow tube wells, which form part of the over-all provisions for irrigation, See Table 1.4.32. Farmers would drill wells for irrigation, around the SPA area.

Due to funding or project prioritization concerns, the National Irrigation Administration, to this date, has shelved a technically and economically viable project called the Sibagat Small Reservoir Irrigation Project (SRIP) .). This project should have provided irrigation for 262 hectares of arable land within 2 SPA barangaysthe two SPA’s of San Jose and Magadap; fish culture and Level III water source.


3. Navigation

Bicol River is used for riverside transportation. Gulf water is used for alternative travel activities of the coastal barangays to reach other coastal barangays within the Ragay Gulf area.

The frequency of trips – both passenger and cargo, along the river ways and sea lanes are detailed in Table 1.2.4.3.a&b. (Transportation and Costs to Town Market Matrices).


4. Recreation

Water as a means of recreation, i.e. swimming, snorkeling is present. Presence of school of dolphins can be seen along the four coastal barangays the whole year round. The frequency of this dolphin show increases during summer time. A tourism plan is being formulated for implementation, as a sequel to the InfRES Subproject Proposal.

Moreover, the Bicol River and the Ragay Gulf areas are used for religious activities during festivities, called fluvial processions


GEOLOGY

The geology of the Municipality could not be provided with set of boundaries or defined area of coverage. The prehistoric rock and land formation studies were conducted and by the large extent, the Municipality lies above these geologic formation; and that of the island of Luzon.

Technically, the municipality in general, and the SPA in particular, sits on top the spread of these geologic formations.

“An assemblage of Miocene-Pleistone marine and terrestrial sediments, reef limestones and terrance gravel are well-exposed both the western and eastern part of the province. These rocks are uncorformably overlain by recent alluvial deposits. The geologic structure of Camarines Sur, are rather complex. Main structural features consist of thrust faults, vertical transcurrent and broad faults.

These metamorphic rocks are believed to be part of the basement rocks of the Philippines, which unconformably underlie the young litnologic units, which ages range from definitely Cretaceous to Guatemary.

An indifferent ultramafic complex, composed of serpentinized periodotite, pyroxenite and dunite, is found in thrust contact with basement rocks and the Cretaceous Sedimentary sequence. *

_______________
* DENR V, Situation Report, Province of Camarines Sur, 1991



Presence of Natural Hazards

As there are no detailed data available on a per barangay basis, the information is culled from a study conducted by the Department of Environment and Natural Resources (DENR), Regional Office V.

This was sponsored jointly by the United Nations Development Programme (UNDP) and the ENR Shell Programme (ENRSP). The study is about the Development of Mitigation Scheme for Geological Hazard Map (DMSGHM). The reference map used was National Mapping and Resource Information Authority (NAMRIA), 3660 IV.

The flooding hazard, regularly to frequently and seasonally to rarely, affects the riverside Barangays and also, those barangays with slopes 3 – 8%. In the study, these areas are susceptible to ground subsidence due to karst. lLiquefaction for the municipality is likely to happen in flood prone areas.

There is no recorded occurrence of Tsunami in the coastal areas of this municipality; nor in the areas surrounding the Ragay Gulf Bay. The geography of the surrounding area of Ragay Gulf, places the area into an almost zero tsunami incidence. Coastal subsidence, will only occur, if massive tectonic based earthquake will occur, seriously damaging the identified fault line in the Libmanan area. This will cause further damage, with shifting of the continental crack at Barangay Bagolatao.

Minalabac, as part of the island of Luzon has no pronounced fault line. Earthquake occurrence is seldom, and if it does, earthquake is of tectonic origin.

Technically, there are no recorded major landslides which have caused damage to lives or properties. There is an absence to low susceptibility of landslide to barangays located north to northeast of the Municipality, referenced from the part of the Cordillera Mountain range. The barangays in south to southwest of the municipality have moderate to high susceptibility of landslides. The high risk landslide susceptibility is focused in the mountain barangays.

There is no active volcano in the area, though Minalabac, as part of the island of Luzon, is within the pacific ring of fire.

______________
Source: Landslide Hazard Susceptibility Map, Development of Mitigation
Scheme for Geological Hazard Map (DMSGHM), DENR V


LAND/SOILS

The Municipality has three (3) major soil types. First is Bigaa Clay which is widespread in the Municipality. It occupies an area of 8,010.3711 hectares or 55.22% of the total land area of the municipality. Second is Minalabac Clay which covers an area of 6,350.8365 hectares or 43.78%. Third is Taculod Clay which comprises an area of 145.0526 hectares or 1 % of the municipality’s total land area.

The soil type of the municipality has the ph value that ranges from 5.8 lower range to 7.6 higher range. It must be noted that the higher elevated areas, has Ph value range 7.0 and above. The lower to plain areas, has soil fertility reading of 5.8 to 6.6. See Table 1.1.7b.


LAND USE

Regulatory Classification

Minalabac is 147,506.2602 hectares or 0.05% of the total land area of the Philippines, which is 30,000,000.00 hectares. It is 0.82% of the regional land area, comprising of 1,763,250.00 hectares. The Municipality is 2.75% of the 526,680.00 hectares of the total land area of Camarines Sur.

The classified land areas of the Municipality of Minalabac are categorized as follows: alienable and disposable, unclassified, timberland, communal forest and disputed. However, there is no official declaration and/or identification for the location and area in hectares on a per barangay basis.

The municipality has the total land area of 14,506.2602 hectares and 77.89 percent or 11,299 hectares of it is alienable and disposable land; 9.06 percent or 1,314 hectares fall under unclassified land; 8.55 percent or 1,240 hectares comprise the Timberland; 0.51 percent or 74 hectares consist of communal forest and 3.99 percent or 579.26 hectares constitute the disputed land.

There are no ancestral or tribal lands in the area, nor a natural park.


Land Use

The Comprehensive Land Use Plan of the Municipality is yet to be updated and upgraded. However, based on the updated records from the Municipal Assessor’s Office, as consolidated by the Planning Office, agricultural coverage, consisting of rice land-irrigated and non-irrigated; upland and crop has an area of 13,010.53 hectares. Forest area is 1,050.9813 hectares. Residential area is about 73.8768 hectares. Commercial is 0.5081 hectares. The Institutional sector-government occupied areas, educational and religious, covers a land area of 132 hectares. Road, bridges, canals, Small Water Impounding Projects (SWIP), Communal Irrigation Systems (CIS), NPC-ROWS have total area coverage of 53.761 hectares. Others/Unclassified/Unaccounted for area is 184.6030. There is zero area coverage in Industrial Sector.


Strategic Agriculture and Fishery Development Zones

The Strategic Agriculture and Fishery Development Zones (SAFDZ) were formulated jointly by the Municipal Agriculture and Municipal Planning Offices. A legislative action, through Resolution No. 153, Series of 1999. ^See Appendix …
12.12.3.

The Municipal Agriculture Office has indicated its various little milestones in the agricultural and fishery development strategic zones. See SAFDZ table.

In the strategic crop development zone, the targeted 1,250 hectares was attained. Only 21.3% or 20 hectares out of 94 hectares was reached in the diversified rice based development. 63.2 % or 12 hectares out of the 19 hectares for vegetable and root crop development were pursued. 5 hectares of the 20 hectares were reached on fruit tree based development. No accomplishment was indicated in Industrial/plantation neither in the coconut/pineapple development zone of 9 hectares. In the concern of coconut farming, this year, the Municipality in a proposed tie-up with the Philippine Coconut Authority (PCA) will establish a nursery to propagate high yielding varieties of coco trees. This start-up activity will strive to trigger development in this sector.

The Strategic Livestock Development has zero values in terms of target areas. The target areas are herd management and large animal production.

What is in existence is the native chicken production in the coastal area. Incubation of eggs is now at level of 200 to 250. This is the off-shot of the Municipal Fisheries and Agriculture Resources Management Council (MFARMC). This activity aims, as one alternative, to temporary relieve the seas, as the only food source; and further mitigate slow degradation of the marine and reef areas.

Duck raising and salted egg production is also present in the area this is in Irayang Solong, an InfRES Area. Goat raising is also in the area. A focused approach in terms of methodologies, technical and technological proficiencies must be applied. This activity is to be replicated in the Japan Fund for Poverty Reduction – Sustainable Livelihood Project for the Poor in Southern Philippines (JFPR-SLPPSP), a complementary activity to the Infra project of InfRES.

There is prevalence of hog growing and dispersal in the area. A strategy employed by municipal and barangay governments, which is mainly a backyard activity.

The Strategic Fisheries Development Zone, particularly in the creation of a fish sanctuary, came into a legislated reality and in existence. This was by Resolution No. 34, Series of 1998, with Ordinance No. 69, Series of 1998. This has provided spawning area and protected the marine life. At this moment, aquarium fishes are abundant in the area. This is now being planned as part of eco-tourism activities. Inland Fishery has not met its targets.

Conclusively stating, there were minimal developmental changes in the attained targets than the prescribed objectives. Minalabac SAFDZ has to be redefined in terms of realities on funds acquisition, disposition and livestock and crops to be propagated.

Minalabac SAFDZ has to be redefined to meet the needs and realities of the situation, in terms of commitment, fund acquisition and disposition; and the type of crop or livestock to be propagated.

Pag-uwi sa Ragay Gulf Coastal

Dipukal! Antagal umalis nitong bus! Mag-iisaang oras na ako rito, ayaw pa ring umandar. Kahit kelan talaga ay palaging leyt ang mga Pilipino. Sabagay hindi naman peak season ng mga pasahero ngayon, kaya naghihintay talaga sila, kahit mga chance passenger, makaalis lang ng punô. Sayang naman ‘yung sampung oras na biyahe papuntang Bicol kung marami lang bakante.

Kung alam ko lang na hindi agad makakaalis ang Raymund bus na ito, hindi na sana
ako nagtaksi. Inabot pa ako ng sitenta pesos. Dalawang kainan na rin ‘yun sa karinderya sa Katipunan.

Hindi dapat ako uuwi ngayong weekend. Mahal pa naman ang pamasahe. Pero kailangan ko kasing madala itong perang pambili ng kalabaw ni Papay galing kay Tiya Nida. Wala kasing LBC sa bayan namin. Wala ring tiwala si Tiya Nida sa post office namin kasi biglang nawawala ang mga ipinapa-money order dun. Mahirap kayang kitain ang pera, no. Ilang buwan ring pinag-ipunan ng tiyahin ko ang perang ito mula sa kakarampot na sahod niya bilang katulong sa isang pamilyang Intsik. Ni wala nga ring signal ng cellphone sa baryo namin, hindi mo rin magamit yung G-Cash at Smart padala na ipinapatalastas sa TV.

Manong, anong oras po ba talaga ang alis natin?” tanong ko sa matabang drayber na abala sa pagsundot ng toothpick sa kanyang mga tinga. “Ho?! Mga kalahating oras pa po? Bili ho muna ako, ha. Opo, saglit lang ho ako.”

Patalon akong bumaba ng bus para naman magising ang natutulog kong mga kalamnan. Alas onse na pero maalinsangan. Nakakauhaw. Ano kaya mas masarap, C2 o Nestea? Kung bakit naman kasi ang init ng panahon kahit gabi! Epekto ba ito ng global warming? Sabagay puno naman kasi ng usok ang buong Kamaynilaan kaya hindi mo maramdaman ang ihip ng sariwang hangin.

Ale, magkano ang buko juice? Dose? Sampu lang ito sa campus namin ah. Anlaki naman ng patong niyo!

Hay naku. Pati ba naman ang mga lokal na produkto ay mahal na rin. Marami namang buko sa Pilipinas ah. Sabagay mas mura at mas masustansya naman ang buko juice kaysa sa mga inuming inilalako ng mga kumpanyang multinasyonal. Letseng mga kapitalistang iyan, walang ibang iniisip kundi ang kumita.

Uy! Ang macho naman ng lalaking ‘to, a. Sulyap lang pogi, sulyap lang, please. Jawa, kung ayaw mo, ‘wag mo! Mukha ka namang walang utak, e.

Bad trip ‘yun, ah. Wala man lang pakunsuwelo, ano’ng akala niya sa akin, walang dating? ‘Di hamak na mas guwapo pa ako sa kanya, no! Ilang beses na nga akong nilapitan ng bading, e. Pero nungka! Nung first time kong maranasan ‘yun, namutla talaga ako at hindi nakapagsalita.

Dito ‘yun nangyari sa Cubao, sa gilid ng COD (Puregold na ngayon) mga limang taon na ang nakararaan. Nag-aabang ako nun ng dyip na Ali Mall-Proj.2-3 nang biglang may lumapit sa aking lalaki. Akala ko talaga lalaki pero nung magsalita na ay napakalamya. Tinanong ba naman ako kung gusto ko raw ba ng trip. Dahil nga sa hindi ako nakapagsalita, aba’y bigla ba naman akong hinalikan sa labi. In fairness, mabango ang kanyang hininga at malambot ang mga labi. Hindi pa rin ako kumikilos sa aking pagkabigla. Nang ipapasok na niya ang kanyang kamay sa aking pantalon, bigla akong natauhan at itinulak ko ang lalaki. Sabay takbo ako papunta sa building ng Rustan’s, sasal ng kaba ang aking dibdib. Paglingon ko ay nakita kong sinusundan ako nung lalaki kaya binilisan ko ang aking takbo palibot sa building. Tumawid ako patungo sa Ali Mall at nang lumingon ako ulit ay nakita ko ang lalaki na nakatayo na lamang at nakatingin sa akin. Gago! Minura ko ‘yung lalaki kaya tumalikod na ito lumakad na palayo. Saka pa lang ako nakahinga nang maluwag at bumalik na sa abangan ng dyip sa gilid ng terminal.

Makabalik na nga sa bus. Mahirap na at baka maiwan pa ako. “Ay! Sorry, pasensiya ka na, miss. Hindi ko sinasadya.” Nakakaawa naman ang sales lady na ‘yon. Mukhang wala sa sarili kahit pauwi na. Kunsabagay, ikaw ba naman itong maghapong nakatayo. Alila ka na nga ng customer, binabarat ka pa sa kikitain. ‘Yung kakarampot mo pang suweldo, ibibili mo ng make-up at lipstick. Tapos, dapat high heels. Kailangan magarbo ka kahit walang pera. Talaga namang mabuburyong ka.

Hamag na ‘yan. Hindi pa rin puno ang bus. Makaakyat na nga at baka may makasalisi pa sa aking bag. Aba, nasa bag pa naman ‘yung perang pambili ng kalabaw. Lagot ako pag nawala ‘yun.

Kaasar naman. Ang init talaga! Parang walang epekto ang malamig na buko juice na ininom ko, ah. Kung bakit kasi sa lahat ng puwedeng iwanan eh ang water jug ko pa ang nakalimutan kong dalhin. Mauhawin pa naman ako. Simula elementarya ay lagi na akong may dalang water jug. Mas madalas pa nga ay tubig lang ang baon ko.

Putcha. Nag-uumpisa nang bumalik ang mga alaalas sa utak ko. Kumusta na kaya ang mga taga-Coastal? Nami-miss ko ‘yung magdamagang pangingisda kasama si Migs. ‘Yung barkada, kumusta na rin kaya sila? Si Mamay, si Ikeng, si Donna, si Manoy Inggo?

Nakakahiya. Dalawang taon na akong hindi nakakauwi at ni sulat ay wala. Baka isipin nila, nakalimot na ako. Hindi na kasi uso ngayon ang snail mail. Sabagay pa’no ba naman sila makakapagtext eh wala ngang signal sa baryo. Kailangan mo pang pumunta sa bayan, pumalaot sa dagat o kaya ay umakyat sa bundok para makapag-send ng text message. Isa pa, wala rin akong panahon dahil working student ako. Buti nga at natapos na ang kontrata ko sa Jollibee Philcoa kaya makakauwi ako ngayong sem break.

Masaya naman kaya si Jhun sa buhay may-asawa niya? Ang lokong ‘yun, nag-asawa kaagad. Alam niya namang mahirap ang buhay ngayon. Ang mamahal na kaya ng mga gatas at diapers. Sabagay dati pa niyang sinabi sa akin na pangarap niya talaga ang magkaroon ng sariling pamilya. Pero umiyak talaga ako nang malaman ko last year na ikakasal na ang kumag dahil nakabuntis. Nagkataong nasa Surigao ako nang panahong iyon, sa bahay ng tiyuhin kong nakapag-asawa ng isang Muslim last Christmas season. Gusto ko mang dumalo sa kasal niya ay hindi ko magawa.

Kababata ko si Jhun, klasmeyt ko siya mula grade one hanggang makapagtapos kami ng hayskul. Wala siyang hilig sa pag-aaral samantalang ako naman ay subsob sa mga libro. Noong una akala ko kaibigan lang ang pagtingin ko sa kanya. Minahal ko na pala siya nang palihim at noong huling gabi ko bago ako pumunta rito sa Maynila para mag-aral ay ipinagtapat ko sa kanya ang aking damdamin. Matagal na raw niyang alam ‘yun, pero hanggang kaibigan lang daw ang maibibigay niya sa akin. Oo, masakit pero tunay ngang nakapaghihilom ang panahon. Ngayon ay handa na akong harapin si Jhun nang walang hinanakit o sama ng loob.

Duh! Nase-senti na naman ako. Kung bakit kasi umalis pa ako. Hindi naman talaga kailangan ng diploma para magkaroon ng maayos na buhay dun. Aanhin ko ba ang degree sa Malikhaing Pagsulat, mapapalaki ko ba ang kinikita ng mga magsasaka at mandaragat sa Coastal? Tutubo kaya agad ang mga palay, mais at kamote? Dadami ba ang mga isda at pusit na matatagpuan sa Ragay Gulf? Makatulog kaya ang mga sundalong nakadestingo sa baryo namin ‘pag binigkasan ko sila ng oda? Baka nga lalong mapikon ang mga ‘yun. Tugmaan lang yata ang kaya kong gawin, e. Ni hindi nga ako makapagsulat ng isang magandang buong tula. Puro pakyut lang.

Bakit ‘yung mga kababaryo ko, hindi naman sila lahat nakapagtapos, a. Pero maayos naman ang buhay nila. Mababaw lang naman kasi ang kaligayahan namin dun. Kahit korning mga jokes ay patok. Siyempre hindi maiiwasan ang mga umpukang may Ginebra o Gran Matador pero kahit nilupak na kamoteng kahoy lang, puwede ring saba, ay masayang pinagsasaluhan ng mga taga-Coastal. Madalas naman kami ng mga barkada ko sa Napayong, isang beach malapit sa baryo namin. Kaiba sa ibang mga beach, malalaki ang mga bato ng Napayong at may mga malilit na kuweba sa tabi. Doon kami nagpipiknik tuwing may okasyon kaming nais ipagdiwang.

Si Mamay, o Nana Fania sa iba, ay ang aking butihing lola na nagpalaki sa akin, kasama si Papay Ises, mula nang mamatay ang aking mga magulang. Kuha niya ang paggalang ng mga tagaroon. Siya rin kasi ang tagapagnobena ng buong baryo, ang VIP sa mga padasal. Sina Ikeng at Manoy Inggo, hindi nga sila nakapagtapos ng hayskul pero mas abante pa sa akin kung karunungan sa buhay ang pag-uusapan. Kahit nga ang pinsan kong si Donna na first year hayskul lang ang inabot at patawa-tawa lang, e mas marami pang alam kesa sa ‘kin. Sabi nga nila, wala sa libro ang tunay na karunungan.

Ewan ko ba. Pero talagang gusto kong magsulat at makapagpalimbag ng isang aklat, o nobela. Marami akong gustong ikuwento tungkol sa mga kababaryo ko. Nais kong ibahagi ang mga kaalaman at karanasang nakuha ko na tiyak na may kabuluhan sa aking kapwa.

Ano ba ‘yan. Kanina pa pasulyap-sulyap sa akin ang ale sa kabilang upuan sa aking kaliwa. Ano, ate? Kung makatingin ka parang gusto mo akong lamunin nang buo, ah. Sori, hindi tayo talo. Pero type ko ang sling bag mo.

Hay salamat. Umandar na rin ang makina ng sasakyang ito. Ngek. Bakit ngayon mo lang binuksan ang TV, mamang konduktor? Magalaw naman, masakit sa mata. Sa ngayon, mas mabuti pang magmasid sa labas kaysa manood ng balita.

Paglingon

(PLAY) St. Louis Loves Dem Filipinos…the musical
Written by Floy Quintos
Music by Antonio Paterno Africa
Direction: Alexander Cortez
Cast: Miguel Castro, Isay Alvarez, Lio Rialp, Richard Cunanan
Teatrong Aguinaldo (AFP Theater)
Camp Emilio Aguinaldo, EDSA, Quezon City
November 26, 2005, 3:00 PM


Ang panonood ko ng dulang St. Louis Loves Dem Filipinos ay isang mahalagang karanasan para sa akin dahil nanuot ito sa kailaliman ng aking kamalayan at pagkatao. Ang adaptasyon nito bilang dulang musikal ay hindi lamang nagpagaan sa bigat ng paksang nais nitong ipahayag bagkus ay nagpalalim din sa emotional impact sa mga manonood. Bilang isang taong mahilig sa musika, ang nasabing dulang musikal ay tunay na kumurot sa aking damdamin. Ang mga siyentimento ni Bulan ay makabagbag-damdamin sa loob ng mga awitin. Itinaas ng musika ang materyal mula sa pagiging pulitikal tungo sa pagiging personal at emosyonal. Sa paggamit ng musika, tinulungan tayong makita si Bulan, ang pangunahing tauhan, at iba pang karakter na sila ay may pansariling pakikipagsapalaran upang sa ganoon tayo ay makasimpatiya, makaunawa, at makaisa sa kanilang damdamin. Gustung-gusto ko ang mga kantang ginamit sa dula lalo na ang Waiting Still na themesong nina Bulan at Momayon, ang awit ng tagapagsalaysay kay Bulan, If You Must Change, at ang finale na awit, Paglalakbay. At dahil musikal siya, pareho rin ang ending sa mga musicals sa ibang bansa, may redemption sa dulo.

Sa totoo lang, hindi ko maiwasang hindi maiyak hindi lamang para kay Bulan at sa kanyang naging kapalaran sa Amerika kundi para rin sa ating mga Pilipino at sa ating mga bigong pangarap. Pagkatapos kong mapanood ang nakakaiyak na dulang ito, hindi ko maiwasang pagnilayin ang dalawang mahalagang aspeto ng aking buhay. Una ay ang aking pangarap simula pa pagkabata na maging bahagi ng isang teatro – maging aktor man, manunulat o direktor. Kulang pa ako sa mga kaalaman at karanasang panteatro pero ang tanging dahilan kaya nananatiling buhay ang pangarap kong ito ay ang aking passion para rito. Sa dulang musikal ay nagsama-sama ang mga bagay na gustong-gusto kong gawin sa buhay ko – pag-awit, pag-arte, pagsayaw, pagsulat at iba pa. Subalit hindi ko maiwasang malungkot dahil tutol ang mga magulang ko sa mga creative endeavor ko kasi ang gusto nila ay maging accountant ako. Ang una ko ngang kurso sa UP Diliman ay Business Administration and Accountancy pero nag-shift ako sa Malikhaing Pagsulat ngayong taon. Nang malaman ito ng mga magulang ko ay nadismaya sila subalit wala naman silang magawa dahil malaki na raw ako. Siguro nagtataka kayo kung bakit hindi Theater Arts ang pinili kong kurso. Personal po ang dahilan at kulang po ang espasyong narito upang maipaliwanag ito kaya hindi ko na lang po tatalakayin.

Balik tayo sa sinasabi kong paglilimi. Ang ikalawang bahagi ng aking pagkatao na aking ipinagnilay-nilay ay ang aking nakaraang kasaysayan at mga ninuno. Naniniwala ako na ang katangian ng tagapagsalaysday na si Fred Tinawid ang ating dapat taglayin – ang pagnanasang alamin ang kanyang sariling kasaysayan, ang ating sariling kasaysayan. Kailangan nating balikan ang ating pinagmulan upang malaman ang mga naging karanasan ng ating mga ninuno. Kapag ating ginawa ito, makikita natin na sila rin ay may mga pangarap at iyon ay ang makagawa ng isang dakilang gawain kung saan sila ay aalalahanin ng kanilang mga kababayan sa kanilang epiko at mga awiting-bayan. Para kina Bulan at sa asawang si Momayon, ang pagkakataong makapagbiyahe, makatawid sa kalawakan ng dagat at makatuntong sa Amerika, ay pagkakataon nila upang ipakita sa ibang bahagi ng mundo ang karangalan at kagandahan ng kulturang Bagobo habang sila ay namumulot ng makabagong impresyon, kaalaman, at edukasyon na kanilang maihahatid pabalik sa kanilang lugar na pinagmulan, Subalit taliwas dito ang nangyari kung saan sila ay ipinaradang parang mga hayop sa harap ng mga dayuhan, pinagtawanan, at nilibak. Para silang nasa circus o isang zoo.

Sa ngayon, katulad ako ni Fred na nagsasaliksik sa aking pinagmulan, inaalam ang aking kasaysayan at mga ninuno. Dahil dito, natuklasan kong isa pala akong taal na Bicolano. Noong una, ang alam ko ay ang nanay ko lang ang taga-Bicol. Hindi ko akalaing may dugong Bicolano rin pala ang tatay ko dahil ang kanyang mga magulang ay galing sa isla ng Catanduanes kahit na siya ay dito na isinilang at lumaki. Ang nakakatawa, hindi marunong makaintindi ng wikang Bicol ang tatay ko. Isa lang itong halimbawa ng paglimot sa nakaraan at pinagmulan. Ayokong matulad sa kanya kaya tuwing bakasyon, kung maaari, ay umuuwi ako sa probinsiya ng nanay ko sa Camarines Sur at sana sa darating na mga buwan ay sa Catanduanes naman ako makarating upang mas lalo ko pang makilala ang aking lahing pinagmulan.

Salamat sa dulang St. Louis Loves Dem Filipinos! Isa ito sa mga dulang dapat nating ipagmalaki dahil tuturuan ka nitong ma-appreciate ang sariling atin, ang sarili nating kulturang Pilipino.
I am a Filipino and proud to be one!

Barangay Fiesta 2008: Parade

San Antonio Brangay Fiesta 2008

San Antonio is a barangay of the philippine municipality Minalabac in the province Camarines Sur in Bicol Region which is part of the Luzon group of islands. The municipality Minalabac with a population of about 43,957 and its 25 barangays belongs to the partly urban areas in the Philippines. San Antonio had 821 residents by the end of 2007.






Majorettes